8th Pay Commission and 11% DA hike 2026 કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓ અને પેન્શનર્સ માટે છેલ્લા થોડા સમયથી એક જ ચર્ચા સૌથી વધુ સાંભળવા મળે છે – 8મો વેતન આયોગ અને DA વધારો. 2025 દરમિયાન સરકાર દ્વારા 8મા વેતન આયોગની તૈયારી અંગે સંકેત મળ્યા પછી કર્મચારીઓમાં નવી આશા ઉભી થઈ છે.
એ સાથે જ મોંઘવારી ભથ્થું (DA) 11 ટકા વધવાની શક્યતા અંગેની ચર્ચાએ પણ ઘણા લોકોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. પરંતુ સોશિયલ મીડિયા પર આ વિષયને લઈને ઘણી વધારેલી અને ખોટી માહિતી પણ ફરતી જોવા મળે છે. કેટલાક લોકો કહે છે કે હવે પગાર ત્રણ ગણો થઈ જશે, તો કેટલાક તરત જ મોટી આવક વધવાની વાત કરે છે.
પરંતુ હકીકત થોડી અલગ છે. વેતન આયોગ એક લાંબી પ્રક્રિયા છે અને તેમાં ઘણા તબક્કા હોય છે. એટલે કોઈ પણ મોટો ફેરફાર એક દિવસમાં થતો નથી. ચાલો હવે સરળ રીતે સમજીએ કે આ આખી પ્રક્રિયા શું છે અને કર્મચારીઓ માટે તેની સાચી અસર શું થઈ શકે.
વેતન આયોગ શું છે અને તે કેમ બનાવવામાં આવે છે?
ભારતમાં સરકાર લગભગ દરેક દસ વર્ષ પછી એક નવો વેતન આયોગ બનાવે છે. આ આયોગનું મુખ્ય કામ હોય છે સરકારી કર્મચારીઓના પગાર, ભથ્થા અને પેન્શન વ્યવસ્થાની સમીક્ષા કરવી.
પહેલો નહીં, બીજો નહીં, પરંતુ અત્યાર સુધી સાત વેતન આયોગ થઈ ચૂક્યા છે. સાતમો વેતન આયોગ 2016માં લાગુ થયો હતો અને ત્યારબાદ ઘણા વર્ષોથી કર્મચારીઓ નવી સુધારાની રાહ જોઈ રહ્યા છે.
જેમ જેમ સમય પસાર થાય છે, મોંઘવારી વધે છે, જીવન ખર્ચ વધી જાય છે અને લોકોની જરૂરિયાતો બદલાઈ જાય છે. આવી પરિસ્થિતિમાં સરકાર માટે પણ જરૂરી બને છે કે કર્મચારીઓના પગાર અને ભથ્થાઓને નવી પરિસ્થિતિ અનુસાર સુધારવામાં આવે.
એ જ કારણ છે કે હવે 8મા વેતન આયોગની ચર્ચા ફરીથી શરૂ થઈ છે, જેનો લાભ લાખો કર્મચારીઓ અને નિવૃત્ત પેન્શનર્સને મળી શકે છે.
Fitment Factor – પગાર વધારાનો સૌથી મહત્વનો ભાગ
- વેતન આયોગની ચર્ચામાં એક શબ્દ સૌથી વધુ સાંભળવામાં આવે છે – Fitment Factor.
- Fitment Factor એ એવો ગુણાંક છે જેના આધારે જૂના મૂળ પગારને નવા પગારમાં બદલવામાં આવે છે.
- જ્યારે 7મો વેતન આયોગ લાગુ થયો હતો ત્યારે Fitment Factor 2.57 નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો. તેના પરિણામે ન્યૂનતમ પગાર 7000 રૂપિયાથી વધીને લગભગ 18000 રૂપિયા થયો હતો.
- હવે કર્મચારી સંગઠનો 8મા વેતન આયોગ માટે Fitment Factor લગભગ 3 થી 3.68 વચ્ચે રાખવાની માંગ કરી રહ્યા છે.
સોશિયલ મીડિયા પર ઘણા લોકો કહે છે કે પગાર ત્રણ કે પાંચ ગણો થઈ જશે. પરંતુ વાસ્તવમાં આટલો મોટો વધારો શક્ય નથી. Fitment Factor નક્કી કરતી વખતે સરકાર દેશની આર્થિક સ્થિતિ અને બજેટનું સંતુલન પણ ધ્યાનમાં રાખે છે.
11% DA વધારાથી શું અસર પડી શકે?
મોંઘવારી ભથ્થું એટલે કે DA સરકારી કર્મચારીઓના કુલ પગારનો મહત્વનો ભાગ છે.
DA મૂળ પગારના ટકા પ્રમાણે આપવામાં આવે છે અને મોંઘવારીના આધારે સમયાંતરે તેમાં વધારો કરવામાં આવે છે. જો DAમાં 11 ટકા વધારો થાય તો કર્મચારીઓની માસિક આવકમાં સીધી વધારો જોવા મળી શકે છે.
મૂળ પગાર જેટલો વધુ હોય, તેટલો DAનો લાભ પણ વધુ મળે છે. તેની સાથે HRA, TA અને અન્ય ભથ્થાઓ પર પણ પરોક્ષ અસર થઈ શકે છે.