કેન્દ્ર સરકારની National Livestock Mission (NLM) યોજના હેઠળ ગધેડા ઉછેર માટે ખાસ પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે. દેશમાં ગધેડાની સંખ્યા સતત ઘટી રહી હોવાથી સરકાર હવે તેના સંરક્ષણ અને વ્યાવસાયિક ઉછેર માટે સબસિડી આધારિત યોજના અમલમાં મૂકી રહી છે. Donkey farming scheme 2026
આ યોજના હેઠળ ગધેડા પાલન માટે એકમ સ્થાપવા પર ₹50 લાખ સુધીની સબસિડી મળી શકે છે. આ પગલાથી ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં રોજગાર વધારવાનો અને પશુપાલન ક્ષેત્રમાં નવા વ્યવસાયના અવસર ઉભા કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.
યોજનાની મુખ્ય ખાસિયતો
- આ યોજના હેઠળ પ્રોજેક્ટ શરૂ કરનાર લોકોને કુલ ખર્ચ પર 50 ટકા સુધી સબસિડી આપવામાં આવે છે.
- આ સહાયની મહત્તમ મર્યાદા ₹50 લાખ સુધી રાખવામાં આવી છે.
- યોજનામાં ફક્ત સ્થાનિક અથવા સ્વદેશી જાતિના ગધેડા માટે જ મંજૂરી આપવામાં આવે છે.
આ માટે અરજી પ્રક્રિયા પણ સંપૂર્ણપણે ઓનલાઈન પદ્ધતિથી કરવામાં આવે છે અને પ્રોજેક્ટ આધારિત મંજૂરી આપવામાં આવે છે.
ગધેડા પાલન યોજનાનો મુખ્ય હેતુ
આ યોજનાથી ગધેડાની ઘટતી સંખ્યામાં વધારો કરવો, ગ્રામ્ય યુવાનો માટે નવા વ્યવસાયના વિકલ્પ ઉભા કરવો અને ગધેડાના દૂધ તથા અન્ય ઉત્પાદનોને બજારમાં પ્રોત્સાહન આપવું એ મુખ્ય હેતુ છે.
તે ઉપરાંત વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓ દ્વારા પશુપાલનને વધુ આધુનિક બનાવવાનો અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં રોજગાર વધારવાનો પણ પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.
યોજનામાં મળતા લાભ
- આ યોજના હેઠળ ગધેડા પાલન માટે એકમ સ્થાપનાર લોકોને અનેક પ્રકારના લાભ મળી શકે છે.
- પ્રોજેક્ટના કુલ ખર્ચ પર 50 ટકા સુધી મૂડી સહાય આપવામાં આવે છે અને તેની મહત્તમ મર્યાદા ₹50 લાખ છે.
- એકમ સ્થાપવા માટે સામાન્ય રીતે 50 માદા અને 5 નર ગધેડાનો સમાવેશ કરવો પડે છે.
- આ ઉપરાંત પશુપાલન માટે ટેકનિકલ માર્ગદર્શન, પશુચિકિત્સા સહાય અને બેંક મારફતે લોનની સુવિધા પણ આપવામાં આવે છે.
- આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટને ડિટેલ પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ (DPR)ના આધારે મંજૂરી આપવામાં આવે છે.
ગધેડાના દૂધની માંગ કેમ વધી રહી છે?
- આજકાલ ગધેડાના દૂધની માંગ ખાસ કરીને કોસ્મેટિક ઉદ્યોગ અને આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં ઝડપથી વધી રહી છે.
- કેટલાક ઉત્પાદનોમાં ગધેડાનું દૂધ ઉપયોગમાં લેવાતું હોવાથી તેની કિંમત ઘણી વખત ગાય કે ભેંસના દૂધ કરતાં વધારે હોય છે.
- આ કારણસર ગધેડા પાલન હવે એક ઉચ્ચ નફાકારક વ્યવસાય તરીકે પણ જોવામાં આવી રહ્યું છે.
કોણ અરજી કરી શકે?
- આ યોજનામાં અરજી કરવા માટે અરજદાર ભારતનો નાગરિક હોવો જરૂરી છે અને તેની ઉંમર 18 વર્ષથી વધુ હોવી જોઈએ.
- વ્યક્તિગત ઉદ્યોગપતિ, કંપની, FPO, Self Help Group (SHG) અથવા સહકારી સંસ્થા પણ આ યોજનામાં અરજી કરી શકે છે.
- પશુપાલન માટે યોગ્ય જમીન, જરૂરી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને માન્ય બેંક ખાતું હોવું પણ જરૂરી છે.
અરજી માટે જરૂરી દસ્તાવેજો
- આ યોજનામાં અરજી કરતી વખતે કેટલાક જરૂરી દસ્તાવેજો રજૂ કરવા પડે છે.
- આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ, રહેઠાણ પુરાવો, બેંક પાસબુક, જમીનના દસ્તાવેજો અથવા લીઝ એગ્રીમેન્ટ જરૂરી છે.
- તે ઉપરાંત ડિટેલ પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ (DPR) અને પાસપોર્ટ સાઇઝ ફોટોગ્રાફ પણ રજૂ કરવા પડે છે.
